Người dẫn chương trình (trái) và Kieran (phải)

Người dẫn chương trình: Kieran, trước hết anh có thể giúp chúng tôi sắp xếp lại dòng thời gian của toàn bộ sự việc không? Từ thứ Sáu tuần trước, tin này nối tin kia đều là tin bom tấn.

Kieran Maguire (chuyên gia tài chính bóng đá): Đúng vậy. Thứ Sáu tuần trước có tin rò rỉ rằng Man City bị tuyên có tội ở gần như mọi cáo buộc, chỉ trừ một cáo buộc. Giờ tuyên bố chính thức của Ngoại hạng Anh đã xác nhận điều đó. Các cáo buộc này trải dài chín năm. Thực tế, cuộc điều tra xác định Man City đã cung cấp thông tin giả cho Ngoại hạng Anh về báo cáo tài chính, cũng lừa các tổ chức kiểm toán; khi chiêu mộ cầu thủ và huấn luyện viên, họ cũng không công bố trung thực tình hình liên quan. Qua các thao tác này, Man City có được lợi thế cạnh tranh về tài chính.

Người dẫn chương trình: Đại khái tương đương mỗi năm nhiều hơn các câu lạc bộ Ngoại hạng Anh khác khoảng 120 triệu bảng không gian tài chính. Kieran, điều khiến tôi khó tin nhất là trước đây chúng ta nghe nói ban đầu có 115 cáo buộc, giờ liên quan tới 114 trong số đó. Nhìn từ báo cáo được công bố hôm nay, anh cho rằng phát hiện gây sốc nhất là gì?

Kieran Maguire: Tôi cho rằng điểm nghiêm trọng nhất là cuộc điều tra xác định ban lãnh đạo cấp cao của Man City cố ý che giấu thông tin, thông qua hành vi gian lận quy mô lớn, bóp méo tình hình tài chính của câu lạc bộ trước mọi cơ quan giám sát liên quan, mục đích là có được lợi thế cạnh tranh. Nếu đọc kỹ báo cáo của ủy ban độc lập, còn thấy trong đó nhắc rằng một số nhân chứng đưa lời khai giả, và lời khai của một số nhân chứng khác "không đáng tin". Mà những nhân chứng này toàn bộ đều đến từ phía Man City.

Vì vậy đây là một báo cáo có lời lẽ rất nặng. Thông thường, loại ủy ban độc lập này khi phát biểu đều khá kiềm chế và thận trọng, nhưng lần này cách dùng từ hoàn toàn khác. Vài ngày trước tôi trò chuyện với một người phía Manchester. Khi đó ông ấy nói với tôi kết quả này "còn tệ hơn tình huống xấu nhất mà nhân viên câu lạc bộ từng hình dung trước đó". Giờ nhìn lại, tình hình quả đúng như vậy.

Người dẫn chương trình: Kieran, anh là chuyên gia về tài chính, còn tôi rõ ràng không phải, nên đó cũng là lý do chúng tôi mời anh nói về vụ này. Phía Ngoại hạng Anh cho biết các sắp xếp này khiến Man City thổi phồng doanh thu, hạ chi phí, số tiền liên quan vượt 900 triệu bảng. Đặt trong ngành bóng đá, con số này đáng kinh ngạc đến mức nào?

Kieran Maguire: Anh có thể xem trước quy tắc kiểm soát chi phí của Ngoại hạng Anh. Theo quy định, một câu lạc bộ trong ba năm tối đa được lỗ 105 triệu bảng, trung bình mỗi mùa khoảng 35 triệu bảng. Còn Man City thông qua các cách này, mỗi mùa thực tế đã thổi phồng khoảng 100 triệu bảng không gian tài chính.

Rồi so với hình phạt mà Nottingham Forest và Everton nhận trước đó. Hai câu lạc bộ này chỉ vì vi phạm với quy mô tương đối nhỏ mà đã gặp hình phạt trừ điểm khá nặng. Nên vấn đề bây giờ không chỉ là Man City vi phạm quy tắc, mà mức độ vi phạm vượt xa dự liệu của mọi người.

Vài ngày qua, khi tin vừa lộ ra, rất nhiều người cầm bảng tính để tính Man City rốt cuộc có được bao nhiêu lợi thế. Giờ nhìn lại, những phép tính đó e rằng đều phải đập đi làm lại. Chúng ta phải đánh giá lại xem qua cả bộ thao tác này Man City rốt cuộc có được lợi thế cạnh tranh lớn đến mức nào.

Người dẫn chương trình: Một vấn đề cốt lõi trong kết quả điều tra mới nhất chính là cái gọi là "thỏa thuận tài trợ giả". Một mặt nó thổi phồng doanh thu câu lạc bộ, mặt khác lại hạ chi phí thực tế. Anh có thể giải thích cái gọi là "tài trợ giả" rốt cuộc nghĩa là gì không?

Kieran Maguire: Nói đơn giản, trên sổ sách Man City có thể ký với một nhà tài trợ một hợp đồng trị giá 100 triệu bảng, chẳng hạn một thỏa thuận tài trợ kỳ hạn ba năm. Nhưng thực tế, bản thân doanh nghiệp tài trợ đó có thể chỉ trả khoảng 10% trong số đó.

Nghĩa là khoảng 90 triệu bảng còn lại thực tế đến từ chủ sở hữu câu lạc bộ, rồi đi một vòng qua các tài khoản ngân hàng khác nhau, sau đó vào Man City dưới hình thức thu nhập tài trợ. Như vậy thu nhập trên sổ sách của Man City bị nâng lên. Mà sau khi thu nhập tăng, câu lạc bộ có thể thuê huấn luyện viên trưởng vốn không kham nổi, chiêu mộ thêm cầu thủ, trả lương cao hơn.

Người dẫn chương trình: Tiếp theo tôi muốn anh đưa ra một phán đoán. Vụ này giờ phụ thuộc phần lớn vào thủ tục kháng cáo, và Man City rõ ràng có thể nộp kháng cáo trước ngày 2 tháng 10. Nhìn từ hiện tại, vụ này có khả năng tiếp tục kéo rất lâu không?

Kieran Maguire: Theo tôi được biết, không gian để Man City kháng cáo thực ra rất có hạn. Nếu xem sổ tay Ngoại hạng Anh, Man City không thể đưa vụ việc thẳng lên Tòa trọng tài thể thao quốc tế, nên vấn đề này về cơ bản phải được giải quyết trong nước Anh.

Nếu họ muốn lật phán quyết ban đầu của ủy ban độc lập này, tôi cho rằng con đường họ thực sự có thể thử là chứng minh ba thành viên của ủy ban có thành kiến. Nhưng hiện không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy điều đó. Ngoại hạng Anh cũng khó có khả năng đẩy tới bước này trong một tình huống có vấn đề thủ tục rõ ràng. Nên theo tôi, khả năng Man City lật thành công phán quyết là rất thấp.

Tiếp theo, chúng ta sẽ chờ hình phạt cụ thể được công bố. Man City đương nhiên vẫn có thể kháng cáo đối với chính hình phạt. Nhưng xét tình hình bằng chứng mà nhân viên phía Man City cung cấp trong thời gian điều tra, độ tin cậy của chính họ đã bị tổn hại nghiêm trọng.

Cuối cùng còn một khả năng, nhưng tôi cho rằng cũng rất có hạn: liệu Man City có thể đi vòng qua hệ thống trọng tài thể thao, kiện thẳng ra tòa thường, chẳng hạn Tòa án cấp cao Anh? Tôi cũng đã nói chuyện với một số luật sư trong lĩnh vực luật thể thao. Họ cho rằng con đường này không thể nói là hoàn toàn không thể, nhưng độ khó rất lớn.

Người dẫn chương trình: Cảm ơn anh rất nhiều, Kieran. Tôi tin chúng ta sẽ sớm nói lại vấn đề này, vì có thể nói đây là một trong những vụ kỷ luật nghiêm trọng nhất trong lịch sử bóng đá câu lạc bộ, thậm chí trong lịch sử Ngoại hạng Anh.

Julien, dạo này chúng ta có phải gặp nhau hơi quá thường xuyên không? Vì hình như mỗi lần gặp, Man City lại nổ ra một chuyện đủ chấn động bóng đá, và gần như đều liên quan đến tiền. Lần trước chúng ta còn đang bàn số tiền hàng trăm triệu bảng họ tiêu trong kỳ chuyển nhượng hè, giờ chúng ta bàn đã là vi phạm tài chính cấp cao nhất. Julien, giờ cả làng bóng đá Anh phản ứng thế nào?

Julien Laurens

Julien Laurens (phóng viên bóng đá ESPN): Không còn nghi ngờ gì, chuyện này giống một trận động đất, là một quả bom thật sự. Đương nhiên cũng không thể nói mọi người hoàn toàn không nghĩ ngày này sẽ đến. Chúng ta đã chờ phán quyết này rất lâu, luôn chờ kết quả cuối cùng, xem Man City rốt cuộc sẽ được xác định vô tội hay bị xác định vi phạm.

Thứ Sáu tuần trước tin liên quan đã bị rò rỉ trước hoặc được thả ra, giờ chúng ta cuối cùng cũng có xác nhận chính thức. Chúng ta đợi tám năm, cuối cùng cũng đợi đến khi cuộc điều tra kết thúc, ủy ban độc lập gồm ba thành viên ra phán quyết về việc Man City có vi phạm các quy tắc này hay không.

Vừa rồi tôi cũng nghe cuộc trao đổi giữa Kieran và anh. Tôi cho rằng, trước hết chuyện này sẽ gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng cho chính Ngoại hạng Anh, vì nó khiến người ta nhìn lại rất nhiều việc đã xảy ra ở Ngoại hạng Anh những năm qua. Thứ hai, với Man City, tôi thậm chí không biết họ phải làm thế nào mới hồi phục được từ chuyện này.

Người dẫn chương trình: Julien, nếu Man City cuối cùng thất bại trong kháng cáo, có thể đối mặt với những hậu quả nào? Vì giờ chuyện này đã ngày càng nghiêm túc, cũng ngày càng thực tế.

Julien Laurens: Đúng vậy. Giờ thực ra chúng ta phần nào vẫn đang đoán hình phạt cuối cùng sẽ là gì, vì bóng đá Anh chưa từng gặp tình huống này. Các nước khác thì đã có vụ tương tự. Chẳng hạn Ý, điển hình hơn cả là Juventus, trước đây họ cũng từng gặp hình phạt liên quan.

Nhưng với một câu lạc bộ Anh, vụ việc ở quy mô và mức độ nghiêm trọng này là chưa từng có. Everton và Nottingham Forest trước đó cũng vi phạm PSR, tức quy tắc lợi nhuận và bền vững của bóng đá Anh. Nhưng những vụ đó và lần này hoàn toàn không cùng một cấp. Lần này căn bản là một bậc lượng khác, thậm chí có thể nói là vấn đề của một thế giới khác, một chiều kích khác.

Vì vậy giờ mọi người chỉ có thể đoán. Hình phạt có thể gồm tiền phạt khổng lồ, cũng có thể gồm lệnh cấm chuyển nhượng; còn có thể bị trục xuất khỏi Ngoại hạng Anh, xuống hạng, hoặc bị trừ điểm ở mùa sau. Thậm chí có người nêu rằng Man City có thể ba năm, bốn năm thậm chí năm năm liên tiếp, ngay đầu mỗi mùa đã bị trừ 20 điểm, nghĩa là mỗi năm đều bắt đầu từ âm 20 điểm.

Còn một khả năng nữa là tước các chức vô địch Man City giành trong thời kỳ liên quan đến vụ việc. Tính theo thời kỳ đó, gồm 3 chức vô địch Ngoại hạng Anh, 3 Cúp Liên đoàn, 1 FA Cup và 1 Community Shield. Nên về lý thuyết phạm vi hình phạt có thể rất rộng. Nhưng giờ không ai thực sự biết cuối cùng sẽ ra sao, vì chúng ta chưa từng xử lý một vụ như thế này.

Người dẫn chương trình: Sau khi ngày thi đấu quốc tế kết thúc, Man City sẽ làm khách tại Anfield gặp Liverpool. Những năm qua, với Man City đây luôn là một sân khách rất khó đá. Anh thấy không khí trận đó sẽ thế nào?

Julien Laurens: Chuyện này chắc chắn sẽ tiếp tục lên men. Có thể hình dung, từ giờ cho đến khi Ngoại hạng Anh đá lại, mọi người sẽ bàn mãi về nó. Giờ chúng ta cũng đã bắt đầu quan sát các cầu thủ Man City trong thời gian khoác áo đội tuyển quốc gia của mình, liệu có bị chuyện này ảnh hưởng không.

Chẳng hạn trong trận Anh gặp Tây Ban Nha, một số cầu thủ Man City mắc sai sót, thể hiện không tốt. Trong nước Anh đã có người bắt đầu nói, liệu đây có phải chịu ảnh hưởng của phán quyết và hình phạt tiềm tàng hay không. Đương nhiên, cùng lúc chúng ta cũng thấy Erling Haaland vẫn ghi bàn, dù anh cũng bỏ lỡ một số cơ hội; các cầu thủ Man City khác thi đấu cho đội tuyển cũng không tệ. Nên khó khái quát một chiều.

Nhưng không còn nghi ngờ, nếu bạn là một cầu thủ Man City, một cổ động viên Man City, hoặc người trong nội bộ câu lạc bộ, phán quyết này đều gây cho bạn một cú sốc lớn. Vì giờ không ai biết tương lai của những cầu thủ này sẽ ra sao. Theo tôi được biết, hợp đồng của rất nhiều cầu thủ Man City thậm chí không có "điều khoản xuống hạng", vì lúc ký hợp đồng, ai nghĩ Man City thực sự có thể xuống hạng?

Nhưng giờ vấn đề đến rồi. Nếu Man City thực sự xuống hạng, Haaland thì sao? Các ngôi sao khác thì sao? Nếu không được dự đấu trường châu Âu, họ còn ở lại không? Nếu vài tuần tới thực sự bị trừ 40 điểm, lại sẽ xảy ra chuyện gì? Những việc này chắc chắn sẽ ảnh hưởng tâm lý cầu thủ.

Người dẫn chương trình: Julien, anh thấy vấn đề nào nghiêm trọng hơn? Là việc Man City vi phạm các quy tắc này, hay cuộc điều tra xác định họ cố ý, lặp đi lặp lại vi phạm quy tắc, và kéo dài gần mười năm?

Julien Laurens: Tôi cho rằng cả hai đều có. Hôm nay có người nói với tôi, chuyện này thậm chí có thể đã vượt ra ngoài bản thân bóng đá. Vì sổ sách câu lạc bộ nộp cho các cơ quan giám sát tài chính và thuế liên quan của Anh, với sổ sách họ nộp cho Ngoại hạng Anh, là cùng một bộ.

Nếu các sổ sách này quả thực có vấn đề, nếu cái gọi là thu nhập tài trợ thực tế không đến từ nhà tài trợ mà đến từ chủ sở hữu câu lạc bộ, thì những con số này đồng thời cũng đã được nộp vào hệ thống giám sát tài chính và thuế của Anh. Nên các cơ quan liên quan của Anh trong tương lai cũng có thể vào cuộc điều tra từ góc độ tài chính và thuế.

Nói cách khác, vấn đề Man City đối mặt có thể không chỉ tồn tại trong lĩnh vực bóng đá, không chỉ là vấn đề nội bộ Ngoại hạng Anh. Ngoài ra còn vấn đề liêm chính. Nếu sau mọi thủ tục kháng cáo, các sự thật này vẫn được xác nhận, thì có nghĩa là bạn đã lừa rất nhiều người. Bạn lừa cổ động viên của mình, lừa Guardiola, cũng lừa các cầu thủ.

Roberto Mancini trước đây, khi nói trong họp báo về "hợp đồng kép" thời ông ở Man City, đã nói rất rõ: "Đây không phải vấn đề của tôi, đây là vấn đề của họ." Thực tế, bản thân ông ngang với việc thừa nhận hợp đồng kép quả thực tồn tại, trong khi Man City trước đó luôn nói tình huống này không tồn tại.

Nếu cuối cùng chứng minh câu lạc bộ lâu dài tồn tại việc khai báo giả quy mô lớn, tôi thực sự không biết Man City với tư cách một câu lạc bộ phải hồi phục thế nào từ tổn thất uy tín này.

Người dẫn chương trình: Từ góc độ của chính Man City, họ đã ra tuyên bố, vẫn khăng khăng mình vô tội. Họ không chỉ nói mình vô tội, còn nói nắm lượng lớn bằng chứng có thể chứng minh lập trường của mình.

Nhưng mặt khác, chúng ta lại thấy Roberto Mancini công khai nói về những việc này, và bằng chứng nhằm vào Man City dường như ngày càng nhiều. Điều này sẽ thay đổi cách người ta nhìn Man City ra sao? Dù sao hơn mười năm qua, họ luôn là một trong những câu lạc bộ thành công nhất, mang tính đại diện nhất của bóng đá Anh.

Julien Laurens: Tôi cho rằng điều này sẽ thay đổi rất nhiều thứ. Đương nhiên, trước đó đã có người nghi ngờ về chuyện này. Vài năm trước đã có người nói một số hợp đồng tài trợ trông không bình thường.

Nhưng vấn đề bây giờ là, nếu kết quả điều tra đứng vững, thì Man City chính nhờ các thao tác này mới dần trở thành đội chiếm thế thống trị mà sau này chúng ta thấy. Guardiola đến Man City năm 2016. Thời kỳ chính mà cuộc điều tra liên quan là từ 2009 đến 2018.

Và chính trong giai đoạn này, những khoản tiền thêm, những khoản thu nhập bị thổi phồng, được dùng để dựng nên "cỗ máy chiến thắng" mà sau này chúng ta thấy ở thời Guardiola. Bốn lần liên tiếp vô địch Ngoại hạng Anh, sáu chức trong mười năm, cú ăn ba, còn cả chức vô địch Champions League — những thành công Man City đạt được sau này đều xây trên nền tảng hình thành ở thời kỳ trước đó.

Nếu không có những khoản tiền thêm ấy, liệu họ còn hoàn thành tất cả theo cùng một cách không? Đó chính là câu hỏi bên ngoài giờ buộc phải đối mặt lại. Nên đương nhiên, điều này sẽ thay đổi cách người ta nhìn những thành tựu hơn mười năm qua của Man City.

Còn điều Man City giờ có thể làm là tiếp tục chống trả, tiếp tục giữ lập trường mình vô tội. Họ đương nhiên sẽ không đột ngột đổi lời vào lúc này.

Người dẫn chương trình: Nhưng như anh vừa nói, bằng chứng đã công khai hiện nay dường như rất bất lợi cho họ. Câu hỏi cuối. Anh đưa tin bóng đá châu Âu trong thời gian dài. Giờ bóng đá châu Âu có một xu hướng rất rõ: một số nhà đầu tư có liên hệ mật thiết với vốn nhà nước đi vào các câu lạc bộ bóng đá, chẳng hạn Paris Saint-Germain.

Vậy vụ Man City lần này có khả năng trở thành một điểm khởi đầu mới không? Nó có thể mở một "hộp Pandora", hoặc trở thành khuôn mẫu để sau này giám sát và truy trách nhiệm các câu lạc bộ này, khiến ngành bóng đá thực sự dựng cơ chế giải trình mạnh hơn không?

Julien Laurens: Tôi cho rằng bóng đá quả thực đang đi về hướng minh bạch hơn, đồng thời cũng đi về hướng công bằng hơn. "Công bằng" có lẽ là cách nói chính xác hơn.

Paris Saint-Germain những năm gần đây đã thay đổi lớn mô hình kinh doanh. Họ phải nỗ lực cân bằng sổ sách, giảm chi tiêu, bán cầu thủ tốt hơn, để tình hình tài chính câu lạc bộ trở nên lành mạnh hơn, không thể chỉ dựa vào các hợp đồng tài trợ từ các doanh nghiệp liên quan đến Qatar.

Chelsea cũng vậy. Sau khi vốn Mỹ thâu tóm Chelsea, câu lạc bộ phát hiện trong sổ sách quá khứ có một số vấn đề, nên chủ động báo cáo với UEFA và Ngoại hạng Anh. Nên tôi quả thực cho rằng, những việc kiểu Man City sau này khó xảy ra lại.

Rồi nhìn Newcastle. Sau khi vốn Saudi vào làm chủ, nếu là ngày trước, về lý thuyết họ có thể đổ vào rất nhiều tiền, nhưng giờ vì PSR và các quy tắc công bằng tài chính, họ thực tế bị hạn chế rất chặt, nhiều khi có thể nói "tay chân đều bị trói".

Còn khi Man City bắt đầu loạt thao tác này vào năm 2008, 2009, họ không đối mặt với môi trường giám sát như hôm nay. Đáng chú ý là Ngoại hạng Anh trong báo cáo đã dùng từ "sham", tức thỏa thuận "giả", "hữu danh vô thực". Đây là một từ có sắc thái rất mạnh.

Trước đây chúng ta thậm chí còn chưa dùng từ này mấy, nhưng phía chính thức Ngoại hạng Anh mô tả các thỏa thuận liên quan của Man City đúng như vậy. Tôi không cho rằng hôm nay còn có thể xuất hiện lại thỏa thuận tài trợ giả hay hợp đồng giả như thế.

Giờ giám sát quá nhiều, thẩm tra cũng quá chặt. Tình hình tài chính của mọi câu lạc bộ đều bị chú ý ở mức cao. Dù hôm nay có người muốn sao chép lại một mô hình Paris Saint-Germain, Man City hay Chelsea của ngày trước, tôi cũng không cho rằng còn vận hành được như trước.

Nên từ góc độ này, tôi cho rằng với bóng đá đây có thể là một chuyện tốt. Đương nhiên, với Man City và những người ủng hộ họ, đây không nghi ngờ gì là cục diện rất tồi. Nếu cuối cùng sự thật vi phạm được xác lập, họ có thể phải trả giá cho hành vi trong quá khứ. Nhưng nhìn từ cả ngành bóng đá, tăng cường giám sát và công bằng tài chính có thể cuối cùng là một chuyện tốt.

Bài viết này là bản độc quyền của Guancha, nội dung hoàn toàn là quan điểm cá nhân của tác giả, không đại diện cho quan điểm của nền tảng. Không được đăng lại khi chưa được phép, nếu không sẽ bị truy cứu trách nhiệm pháp lý. Theo dõi WeChat Guancha guanchacn để đọc bài thú vị mỗi ngày.

Cập nhật lúc 2026-10-02 14:27